Home Sağlık Beynimizi neden şaşırtmalıyız? Beynimizi neden şaşırtmalıyız? Sağlık Mehmet Karaman 28 Mart 2026 comments off Tümvücudun kontrol merkezi olan beynimize genellikle gereken ilgiyi göstermiyoruz. Beden sağlığımız için egzersiz yapıyoruz ama (her ne kadar hareket beyne de fayda sağlasa da) onu zinde tutmak için de çaba harcamalıyız. ‘’Bulmaca çözmek, yabancı bir dil öğrenmek elbette beyni dinç tutar ama bunlar yetmez. Onu şaşırtmalıyız. Çünkü bazen zihni en çok gençleştiren şey, hiç beklemediği küçük bir yenilikle karşılaşmasıdır’’ diyen Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz, bunun formüllerini verdi… Prof. Dr. Derya Uludüz Rutinler de önemli ama… Pek fark etmiyoruz ama hayat, bir süre sonra bizi tekrarın içine çekiyor. Sabah aynı saatte uyanıyoruz, aynı elimizle dişimizi fırçalıyoruz, aynı elle saçımızı düzeltiyoruz, fincanı aynı şekilde tutuyoruz. Hemen her gün aynı yolları kullanıyor, neredeyse aynı hareketleri düşünmeden yineliyoruz. Bu yüzden beyin işi otomatiğe alıyor. Bir bakıma bu büyük bir lütuf. Çünkü beynin her sabah yeniden sıfırdan hayat kurması gerekseydi, daha öğlene varmadan yorulurduk. Rutin bu yüzden vardır; bizi korur, hızlandırır, enerji tasarrufu sağlar. Sistem zamanla az uyarılır Ancak rutin bir yandan hayatı kolaylaştırırken, diğer yandan zihni çok fazla konfora alıştırabilir. İnsan bunu çoğu zaman yorgunluk zanneder. Oysa bazen hissettiğimiz şey yorgunluk değil, beynin konforudur. Zihin çalışıyordur ama farklı bir şey yoktur. Rutinini yapıyordur ve hiç zorlanmıyordur. Düşünün; hep aynı şarkıyı dinlerseniz bir süre sonra onu duymamaya başlarsınız. Beyin de biraz böyledir. Sürekli aynı görev, aynı alışkanlık… Bir noktadan sonra içerideki sistem daha az uyarılır. O yüzden mesele rutinin kötü olması değil. Mesele, zihnin yalnızca rutinle yetinmesidir. İki işi aynı anda yapmak doğru mu? Telefonla konuşurken mail yazmak, bir yandan mesaj cevaplayıp öte yandan toplantı dinlemek, sosyal medyada gezinirken iş yapmaya çalışmak beyin egzersizi değildir. Bu, beynin yorulmasıdır. Bilinçli çift görev ile dağınık çoklu görev aynı şey değildir. Biri planlı bir zihinsel uyarıdır. Diğeri ise dikkatin parçalanmasıdır. Beynin aynı bölgesini birden fazla işle aynı anda çalıştırıyorsanız bu beynin yorulması anlamına gelir. Tersine aynı anda farklı bölgelerini çalıştırdığınız hareketler ise beyni besler ve geliştirir. Yeni sinir hücreleri oluşmasını sağlar. PRATİK ÖNERİLER Beyni uyarmak için büyük sistemler kurmak, pahalı cihazlar almak ya da uzun saatler ayırmak gerekmiyor. Günlük hayatın içine serpiştirilen küçük ama bilinçli egzersizler bile zihni canlandırabilir. İşte örnekler: Bir elinizle daire, diğer elinizle çizgi çizin Sağ elinizle havaya daire çizerken sol elinizle yukarı aşağı düz çizgi yapmayı deneyin. İlk anda elleriniz birbirine karışabilir. Zaten beklenen de budur. Çünkü beyin iki farklı hareketi aynı anda düzenlemeye çalışırken alışılmış otomatik düzenin dışına çıkar. Bu egzersiz özellikle dikkat, koordinasyon ve sağ sol beyin tarafları arasındaki iletişimi canlandırır. Yürürken geriye doğru sayın Kısa bir yürüyüş sırasında 100’den geriye doğru saymayı deneyin. Bir süre sonra bunu ikişer, üçer ya da beşer azaltarak yapabilirsiniz. Bu egzersiz hem hareket sistemini hem zihinsel işlem yapmayı aynı anda devreye sokar. Denge sorunu olanlar bunu otururken yapmalıdır. Dişinizi alışık olmadığınız elinizle fırçalayın Sağ elinizi kullanıyorsanız bir gün sol elle deneyin. Bu kadar basit bir değişiklik bile beyin için yeni bir yol demektir. Çünkü yıllardır otomatik hale gelen bir hareket bir anda dikkat ister hale gelir. İlk günlerde sakarlık hissi olabilir, tam da bu yüzden değerlidir. Beyin alışkanlığı bırakarak yeniden odaklanmak zorunda kalır. Mutfakta iş yaparken zihinsel görev ekleyin Örneğin sebze doğrarken ya da sofrayı hazırlarken kendi kendinize belli bir harfle başlayan şehir isimleri sayın ya da bugün gördüğünüz üç şeyi sırayla hatırlayın. Buradaki amaç rastgele bölünmek değil, kontrollü bir kü
